Wantoestanden in de Luchtvaart
Wantoestanden in de Luchtvaart
ACTUEEL
MENU

Te deskundig voor Schiphol

11-Jan-2018

2003: Louter topdeskundigen verzamelde prof. dr. ing. G. Berkhout in de commissie die de geluidsnormen voor Schiphol bestudeerde. Na een reeks botsingen met het ministerie stapte hij eind vorig jaar op: ’Berkhout, doe niet zo moeilijk.’

Guus. Met Gerlach. Guus, dit kan echt ’niet wat je nu hebt ingeleverd. Dit leidt tot bestuurlijke chaos en grote vertraging. De groei van de luchtvaart komt in gevaar. Zo kunnen we nooit meer uitbreiden. Echt, dit mag je niet zo inleveren. Dat kán niet.’Was hij verbijsterd? Guus Berkhout denkt na. Dat is wel ongeveer de juiste omschrijving, zegt hij, terugkijkend. Wat een arrogantie om de voorzitter van een onafhankelijke commissie zo onder druk te zetten. Zijn stem slaat over van verontwaardiging.Hij had nog maar net bij Erik Bussink, de hoogste ambtenaar luchtvaart bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat zijn ’vertrouwelijk conceptadvies’ 1b ingeleverd of Gerlach Cerfontaine, topman van de NV Schiphol, hing aan de lijn. Op zijn privé-adres nog wel. Zelfs zijn vrouw werd er kriegel van dat hij met die decemberdagen in 2000 niet met rust werd gelaten: ’Houdt het dan nóóit op?!’Natuurlijk was het de 63-jarige geluidsprofessor bekend dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat en de luchthaven niet los van elkaar opereerden. Maar dat het zó ver ging dat er vertrouwelijke adviezen werden uitgewisseld, wist hij niet.Het was niet de eerste keer dat ’Gerlach’ belde. Al na de kennismaking hadden ze afgesproken om elkaar te tutoyeren en geregeld contact te hebben. Maar dat was vóór het duwen en trekken, zoals hij het gedrag van Cerfontaine noemt. Berkhout, internationaal gerespecteerd hoogleraar aan de Technische Universiteit in Delft, kan zich de dwingende toon van de luchthavendirecteur nog goed herinneren: ’Dit rapport leidt tot vertraging van de opening van die dure baan. Dat is slecht voor Schiphol en dus slecht voor Nederland. Dat kun je toch niet maken’, aldus Cerfontaine.Tijdens bijeenkomsten in januari 2001, waarin de bevindingen van zijn commissie met de luchtvaartsector werden besproken, bleek Cerfontaines ergernis nog even groot. Het rapport ’is met een schok ontvangen en wordt door de sector als een bom ervaren’, valt te lezen in het archief van de commissie-Berkhout. ’Het oordeel van de commissie zal tot bestuurlijke chaos leiden. Het advies van Berkhout laat niets heel van het systeem waar wij twee jaar aan hebben gewerkt en dat is aanvaard door Kabinet en Kamer.’Die kritiek hoorde hij bijna woordelijk terug bij minister Netelenbos. De hele discussie wordt weer opengebroken, riep ze hem verbolgen toe. Ook zij zag de voorstellen van Berkhout en zijn commissie als een frontale aanval op de plannen van Verkeer en Waterstaat.De parallel tussen de reacties van de luchthavendirecteur en de minister was geen toeval. Medewerkers van Cerfontaine en Netelenbos werkten al twee jaar samen om de uitbreiding van de luchthaven vorm te geven. De luchtvaartambtenaren zaten samen met de KLM en Schiphol in een stuurgroep die de wetsvoorstellen voorbereidde. De milieuambtenaren van minister Jan Pronk, ook lid van de stuurgroep, leken geen greep op deze tandem te hebben.Het voorstel dat werd ontwikkeld, kwam erop neer dat de luchtvaart mocht groeien als de geluidsoverlast voor de omwonenden binnen de perken zou blijven. Daarvoor was een complex stelsel met drie criteria ontwikkeld: een maximale hoeveelheid geluid die de luchthaven per jaar mag produceren; een ring van meetpunten rond Schiphol die ervoor waakt dat er meer lawaai wordt gemaakt dan toegestaan; voorschriften voor gebruik van banen en routes.Volgens minister Netelenbos garandeerde dit nieuwe stelsel dat de overlast in de directe en wijdere omgeving van Schiphol zou worden beperkt. Op overtreding van de lawaairegels zouden harde sancties staan.Schiphol was blij, want Schiphol kon groeien. En daar ging het om.Op het ministerie van VROM haalden ze de schouders op over die ’harde sancties’. De eisen stonden los van de werkelijkheid. Sterker nog: de ambtenaren vonden het nieuwe stelsel ’volledig fictief’. De regels kwamen uit de computer en hadden niets te maken met wat er op de grond en in de lucht gebeurde. ’De mensen worden belazerd, terwijl dat niet nodig is’, stelt VROM in interne stukken.In haar rapport 1b gaf de commissie-Berkhout de VROM-ambtenaren gelijk. Het was wel mogelijk het lawaai voor de gehele omgeving rond Schiphol in kaart te brengen. Niet alleen in computermodellen maar met echte gegevens. Maar Verkeer en Waterstaat en de luchtvaartsector wilden niets van Berkhouts plannen weten.Dat zijn plannen op zoveel tegenstand zouden stuiten, kon Berkhout niet voorzien toen hij voorjaar 2000 werd benaderd voor het voorzitterschap van de onafhankelijke Commissie Deskundigen Vliegtuiggeluid.On-af-han-ke-lijk, klemtoon voor klemtoon werd het benadrukt. In de commissie geen pottenkijkers van Verkeer en Waterstaat of VROM.Op verzoek van de Tweede Kamer stelde de minister de commissie in die de omzetting naar nieuwe geluidsnormen de komende vijf jaar moest begeleiden.Het was haar antwoord op de argwaan over de belofte dat de overlast van Schiphol niet zou toenemen, terwijl het aantal vliegbewegingen mocht groeien van 400 duizend naar 600 duizend.Berkhout was trots op Schiphol. Hoe mooi zou het zijn om te laten zien hoe de luchtvaartsector in eendrachtige samenwerking met overheid en bewoners opereerde. Hij hoopte op een internationale voorbeeldfunctie: kijk naar Schiphol, zo moet je het doen, die slimme Hollanders toch.De commissie verzamelde de top dogs op het gebied van geluidsmeting en luchtvaart: prof. dr. ir. Guus Berkhout, prof. dr. Ben Ale, prof. dr. ir. Bob Mulder, dr. ir. Vogels, ir. Peter Koers en ir. Kees van Luijk. Als ’een ijzersterke groep’ stelden ze zich op 1 juli 2000 voor in de kamer van Tineke Netelenbos op het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De leden zagen dat ze in haar nopjes was met zoveel deskundig gezag en dat ze net als de commissie vastberaden was om het nu echt goed te regelen.Tenminste, toen nog wel. Want nadat ze het rapport 1b in december 2000 had gelezen, kreeg Berkhout de wind van voren. Al het aardige van Netelenbos was opeens verdwenen, zagen de leden. Ze schrok van de bevindingen en vreesde dat de hele discussie over het normenstelsel van Schiphol opnieuw moest worden gevoerd.Het ministerie probeerde te voorkomen dat het rapport ’naar buiten’ zou gaan. Het bepaalde het moment waarop de media werden geïnformeerd. De beloofde openheid vond de minister opeens geen goed idee meer. Nee, nee, een hekel aan Netelenbos had Guus Berkhout niet. Maar ze moest niet denken dat hij zich zomaar omver liet blazen.Bij de presentatie van het volgende advies, rapport 2, botste hij weer met Netelenbos. Op de ochtend van 6 juni 2001 zat hij in de kamer van de minister, samen met Kees van Luijk. Naast Netelenbos nam topambtenaar Erik Bussink plaats. Wat zich vervolgens afspeelde, leek op pingpongen met papieren.De hoogleraar presenteerde zijn bevindingen met de woorden: ’Dit is het.’ De minister sloeg het rapport open en zei: ’Zo.Dus mijn stelsel klopt niet? En u denkt dat gewoon te kunnen beweren?’ Netelenbos schoof het rapport terug: ’Ik wil dat u de conclusies aanpast. Ik wil dat u opnieuw gaat rekenen en met betere onderbouwingen komt. Hier kunnen we niets mee.’Nu schoof Berkhout het rapport terug: ’Nee, wij zijn klaar met rekenen. Alles is onderbouwd.’ Netelenbos: ’Dan wil ik dat u in ieder geval de samenvatting aanpast, want dat is het eerste dat iedereen leest.’ Berkhout: ’Wij blijven bij onze tekst.’ Netelenbos: ’Kunt u dan in elk geval de volgorde van de alinea’s veranderen. U komt al zo snel met zulke harde conclusies.’ Berkhout: ’Dat is het enige dat we veranderen. U krijgt het vanmiddag per koerier terug.’Het heen-en-weer geschuif illustreerde de verslechterende relatie met het ministerie. Berkhout vond het schokkend dat in reacties van ambtenaren en minister de integriteit van zijn commissie in twijfel werd getrokken. Dat men op het ministerie durfde te zeggen dat die deskundigen makkelijk praten hadden – wat weten jullie nou van politiek? Of: ’Berkhout, doe toch niet zo moeilijk.’Gaandeweg kreeg Berkhout het idee dat zijn bevindingen alleen op prijs werden gesteld als hij het eens was met de minister. De VVD-senator Niek Ketting, die als voorzitter van de MER-commissie de milieu-effectrapportage over de uitbreiding van Schiphol beoordeelde, had hem al gewaarschuwd: ’Jouw commissie kijkt vanuit haar verantwoordelijkheid naar de inhoud. De minister wil bevordering van de luchtvaart en geen politieke discussie. Het resultaat is nul: geen begrip.’Ze wilden van hem af, dat was het gevoel dat hem bekroop. Het ergste was dat hij in de Milieu Effectrapportage 2003 verkeerd werd geciteerd. Ze hadden zijn woorden verdraaid. Het leek alsof hij van mening was dat het nieuwe stelsel evenveel overlast zou veroorzaken als het oude. Maar dat was nou net wat zijn commissie niet vond. N-I-E-T, moest hij het woord soms spellen!Van het duwen en trekken van Cerfontaine was hij al een tijdje verlost. Hij belde niet meer. Berkhout had het contact geformaliseerd door op gezette tijden overleg te voeren met de luchtvaartsector. Wel hoorde hij van commissielid Bob Mulder, behalve hoogleraar bij de TU Delft ook vliegenier-gezagvoerder van Air Holland, dat individuen uit de luchtvaartsector stelselmatig hun ongenoegen over zijn commissiewerk uitten.Nadat de commissie-Berkhout een ambtelijk secretaris van het ministerie van Verkeer en Waterstaat kreeg toegewezen, er aan zijn onafhankelijkheid werd gemorreld en zijn commissie al een half jaar op goedkeuring van het werkplan over metingen moest wachten, was het voor Berkhout genoeg.Op 13 december 2002 stapte hij definitief op. ’Wij hadden de kans het goed te regelen’, zegt hij nu. ’Maar Schiphol en het ministerie houden ervan de zaak met kauwgum en pleisters aan elkaar te plakken. En dan moet wij zeker toekijken en applaudisseren? Vergeet het maar. We zijn geen jaknikkers. We zijn té deskundig, daar houden ze niet van.’

 

https://www.volkskrant.nl/economie/te-deskundig-voor-schiphol~a736567/?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=shared+content&utm_content=free


Breng dit blog onder de aandacht van een vriend

&r


Geef een reactie

Naam *


Email * (wordt niet gepubliceerd)


Reactie

* verplicht veld

Blog

21-Feb-2018
Minister openbaart 24 uur voor debat veiligheid Schiphol lijvig rapport dat maand in la lag



21-Feb-2018
Burgerinitiatief tegen Vliegtuiglawaai in West Wenen



20-Feb-2018
Schiphol nu ook in de Fabeltjeskrant



19-Feb-2018
Schiphol telt niet alle vluchten mee om meer te vliegen



18-Feb-2018
TRAILER Aviation expansion: the global cost of the carbon jet set



15-Feb-2018
Vliegtuiglawaai verhoogd bloeddruk ook bij mensen die doorslapen



15-Feb-2018
Bijdrage vervoer door lucht aan economie half procent



15-Feb-2018
Koeien en paarden in de stress door laagvliegende helikopters defensie



15-Feb-2018
Lijst van vragen over recente ontwikkelingen inzake Lelystad Airport



15-Feb-2018
Kamerleden kritisch over reparatie milieuplan Lelystad Airport



14-Feb-2018
Omwonenden van vliegveld Maastricht slepen de staat voor rechter



14-Feb-2018
Mer-deskundige adviseerde ministerie al 11 jaar



14-Feb-2018
Actiegroep naar Den Haag voor kort geding vliegveld Beek



13-Feb-2018
Adviseur stapt op om mogelijke belangenverstrengeling Lelystad Airport



13-Feb-2018
Vliegveld Twente 21 miljoen subsidie zonder resultaat



13-Feb-2018
Nadelige effecten van vliegtuiggeluid



12-Feb-2018
Schijn van belangenverstrengeling rond Lelystad Airport



12-Feb-2018
Duurzaam vliegen is een illusie



12-Feb-2018
Ending aviation tax holiday



10-Feb-2018
Grens nachtvluchten Schiphol overschreden



09-Feb-2018
In Rotterdam gaat de strijd tegen nachtvluchten door



09-Feb-2018
KLM en Martinair hebben verboden prijsafspraken gemaakt



08-Feb-2018
Inspectie Leefomgeving en Transport kan overschrijding vliegbewegingen Schiphol niet handhaven



08-Feb-2018
Overlast van Schiphol weg-definieren is onbehoorlijk



08-Feb-2018
Regels mbt bouw woningen rondom Schiphol



08-Feb-2018
Kritiek op manier bepalen overlast vliegtuiglawaai



08-Feb-2018
Geen verslag overleg vliegveld Lelystad ondanks toezegging transparantie



07-Feb-2018
Red de Veluwe is nu mordicus tegen komst Lelystad Airport



06-Feb-2018
Oegstgeest is herrie van nachtvluchten Kaagbaan zat



06-Feb-2018
Leon Adegeest stapt uit overleg vanwege schiphollen



02-Feb-2018
Dien bezwaar in tegen het besluit om het aantal nachtvluchten op te hogen!



02-Feb-2018
Groter risico borstkanker en leukemie bij vrouwen in de buurt van vliegveld Keulen-Bonn



01-Feb-2018
Ervaren piloot laagvliegroutes Lelystad levert onnodig gevaar



01-Feb-2018
Minister reageert niet op brief Actiegroep HoogoverWezep over nieuwe fouten in rapport vliegveld Lelystad



01-Feb-2018
Luchtmacht vervoerd stoffen die de samenleving in groot gevaar brengt



30-Jan-2018
Bewoners klagen steen en been over Schiphol



29-Jan-2018
Flinke toename klagers over Schiphol



29-Jan-2018
Schiphol niet de motor van de economie



26-Jan-2018
Hoe MinIenW geluidberekeningen in MER Lelystad Airport manipuleerde, en nu probeert te reframen



26-Jan-2018
Lubach verteld over de manipulaties van Schiphol



26-Jan-2018
Geen beroep op afwijzing bezwaar mogelijk



26-Jan-2018
Ministerie vergeet al bijna 5 jaar fout te herstellen



25-Jan-2018
Schiphol wil het aantal nachtvluchten vergroten ondanks overschrijding aantal vliegbewegingen.



25-Jan-2018
Heeft Schiphol zich aan het maximum aantal vluchten gehouden?



25-Jan-2018
Grenzen in zicht veilige afhandeling vliegverkeer Schiphol



24-Jan-2018
500 vliegtuigen in een dag over je huis



21-Jan-2018
Rotterdam The Hague Airport negeert adviesrapport van de verkenner om niet uit te breiden.



21-Jan-2018
Bouw huizen onder vliegroutes Schiphol



16-Jan-2018
Bevlogen Strijder Kees van Ojik vecht al jaren tegen Schiphol



16-Jan-2018
Laagvliegroutes Lelystad Airport slecht voor gezondheid



13-Jan-2018
Aalsmeer presenteert position paper Schiphol



13-Jan-2018
Ondanks enorm verlies banen in toerisme groei MAA



13-Jan-2018
Schiphol Airport, The Politics of Evidence Based Policy-making



12-Jan-2018
Ultrafijnstof verhoogt de bloeddruk bij kinderen



12-Jan-2018
Ultrafijnstof rondom Schiphol



12-Jan-2018
Vliegverkeer heeft effecten op samenstelling van atmosfeer



11-Jan-2018
Te deskundig voor Schiphol



11-Jan-2018
Grote zorgen over gevolgen fijnstof voor volksgezondheid



09-Jan-2018
Jet traffic linked to ice haze



07-Jan-2018
Wat is het groenste vervoermiddel?



07-Jan-2018
Toename van luchtvervuiling door vliegtuigen verwacht



07-Jan-2018
Vliegtuigen vliegen zonder reden lager in Ede



06-Jan-2018
Opinie - Mirjam Jager over groeiambities Schipholgroep



05-Jan-2018
Het lijkt of Eindhoven Airport moet groeien



05-Jan-2018
Roet en 16 verschillende metalen uit uitlaat vliegtuigen



05-Jan-2018
Vliegen is het nieuwe roken



04-Jan-2018
Air pollution around conception tied to birth defects



04-Jan-2018
Vogels straks verhakseld



04-Jan-2018
Vogels en vliegtuigen: een gevoelige kwestie



03-Jan-2018
Klimaatafspraak vereist stop op vliegvakanties



03-Jan-2018
Brandbrief luchtverkeersleiders: Het hangt hier van amateurisme aan elkaar



03-Jan-2018
Kans op birdstrikes bij Lelystad tien keer groter dan bij Schiphol



03-Jan-2018
Enige attractie van Buitenveldert waren laagvliegende DC 9



03-Jan-2018
Gemeenten rond Schiphol twijfelen aan milieurapport



03-Jan-2018
Diesel vervuiling kan hartproblemen veroorzaken



02-Jan-2018
Overlast van het vliegverkeer wijder verspreid



02-Jan-2018
Deel Schipholgemeenten is vertrouwen in luchthaven kwijt



31-Dec-2017
Grote kans op vogelaanvaringen bij uitbreiding Lelystad Airport



31-Dec-2017
Schiphol stelselmatig gesjoemel rond geluidsnormen



31-Dec-2017
Bomen halen vervuiling uit de lucht



30-Dec-2017
Groei Schiphol is gemanipuleerd



30-Dec-2017
Uitstoot fijnstof vliegveld Eindhoven kan gehalveerd worden



30-Dec-2017
Klimaatveranderingen zorgen voor meer vluchtelingen



30-Dec-2017
Om klimaatdoelen te halen moet luchtvaart krimpen



30-Dec-2017
Lesje creatief boekhouden van Schiphol en Den Haag



30-Dec-2017
Vervang verouderde groeistrategie Schiphol door vernieuwd beleid



30-Dec-2017
Regeerakkoord volgen ondanks klimaatakkoord Parijs



30-Dec-2017
Op minder dan 400 meter hoogte vliegtuigen



29-Dec-2017
Meeste milieubeleidsinstrumenten voor de luchtvaart niet doeltreffend of doelmatig



29-Dec-2017
Wandelen in de bossen goed voor gezondheid



29-Dec-2017
Vliegveld Lelystad: Het argument van de verloren kosten mag geen rol spelen



28-Dec-2017
Schonere vliegtuigen zetten geen zoden aan de dijk



28-Dec-2017
Amsterdammers wakker van vliegverkeer



27-Dec-2017
Geen nachtrust tgv vliegtuigen



27-Dec-2017
Fijnstof mogelijk al dodelijk binnen 1 dag



26-Dec-2017
Vliegtuigen komen al op 1100m over



25-Dec-2017
Vliegen is meest milieuvervuilende transportmiddel



25-Dec-2017
Stiltegebieden noflyzone?



25-Dec-2017
Moet Schiphol alsnog naar zee worden verplaatst?



25-Dec-2017
Uitbreidingsplannen RTHA uitgesteld



25-Dec-2017
Uitslag stemming Tweede Kamer uitbreiding vliegveld Lelystad



25-Dec-2017
Actievoerders woedend na debat vliegveld Lelystad



22-Dec-2017
Vervang verouderde groeistrategie Schiphol door vernieuwd beleid



22-Dec-2017
Aalsmeer geteisterd door 500 vliegtuigen in 24 uur



22-Dec-2017
De Monitor (KRO-NCRV) onderzoekt overlast door vliegtuigen



22-Dec-2017
Ondanks grove fouten MER gaat vliegveld Lelystad door



21-Dec-2017
Belangenverstrengeling alom



20-Dec-2017
Red de Veluwe komt met stemwijzer gemeenteraadsverkiezingen



20-Dec-2017
Grove fouten MER toch moet vliegveld Lelystad er komen



19-Dec-2017
Ombudsman: burgers niet serieus genomen bij vliegveld Lelystad



18-Dec-2017
Besluit tot vliegveld Lelystad genomen op basis van gemanipuleerde rapporten



16-Dec-2017
Gehoorschade